Πέμπτη, 11 Ιουλίου 2019

Με αφορμή τις αναφορές της «Ανταποδοτικής Ανακύκλωσης» και την απάντηση του ΕΟΑΝ


 


 Οργανωτική Επιτροπή Συνεδρίου Πολιτών για τη διαχείριση των απορριμμάτων (Περιβαλλοντικό Δίκτυο Αθήνας- Δυτικό Μέτωπο)

                                                 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Με αφορμή τις αναφορές της «Ανταποδοτικής Ανακύκλωσης» και την απάντηση του ΕΟΑΝ
Οι πρόσφατες αναφορές του Συλλογικού Συστήματος «Ανταποδοτική Ανακύκλωση» για παραβίαση κανόνων κατά τη λειτουργία του Εθνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) και η ανακοίνωση διάψευσης που εξέδωσε ο Οργανισμός, επιβεβαιώνουν ένα από τα βασικά συμπεράσματα του Συνεδρίου Πολιτών για τη Διαχείριση Απορριμμάτων ότι :

Τα Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΕΔ) είναι αναποτελεσματικά, αδιαφανή και ανίκανα λόγω του ιδιωτικοποιημένου χαρακτήρα τους να επιτελέσουν το ρόλο που τους έχει ανατεθεί .
Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι :
Το 2018 η ανακύκλωση με Διαλογή στην Πηγή την οποία έχουν αναλάβει τα Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΕΔ) μετά βίας πλησιάζει το 5%, όταν ο εθνικός στόχος για το 2020 είναι 50% ! και η ανακύκλωση μετά από επεξεργασία σύμμικτων κάτω από 3% όταν ο εθνικός στόχος για το 2020 είναι 24%! Εν ολίγοις ένα έτος πριν, μετά βίας πλησιάζουμε το 10% των στόχων !
Γιατί άραγε ;
Τα Συστήματα λειτουργούν ως εξής :
Θεωρητικά κάθε παραγωγός που διαθέτει απόβλητα στην αγορά είναι υποχρεωμένος να συμβληθεί με κάποιο Σύστημα (ΣΕΔ) το οποίο είναι μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Το ΣΕΔ οφείλει να καταρτίζει συγκεκριμένο Επιχειρησιακό σχέδιο το οποίο εγκρίνεται και ελέγχεται η εφαρμογή του από τον ΕΟΑΝ. Τα ΣΕΔ χρηματοδοτούνται με την εισφορά ανακύκλωσης που είναι ενσωματωμένη στην τιμή των προϊόντων που αγοράζουν οι πολίτες και πρέπει να αποδίδεται από τους παραγωγούς προϊόντων στο ΣΕΔ στο οποίο ανήκουν.
Όμως τα ΣΕΔ στην πράξη είναι κερδοσκοπικοί οργανισμοί διότι όλες οι βασικές λειτουργίες τους, όπως τα Κέντρα Διαλογής Ανάκτησης Υλικών έχουν εκχωρηθεί σε ιδιωτικές επιχειρήσεις. Οι εν λόγω ιδιωτικές επιχειρήσεις δεν έχουν κανένα λόγο να διακινδυνεύουν τα κέρδη τους και να μειώνουν τα αποθεματικά τους, είτε επενδύοντας σε νέο εξοπλισμό, είτε διαθέτοντας στην αγορά ανακυκλώσιμα υλικά των οποίων οι τρέχουσες τιμές δεν τους αποφέρουν σημαντικά κέρδη. Εισπράττουν ούτως ή άλλως τον κοινωνικό πόρο της ανακύκλωσης και αναπαύονται σε αυτόν. Επίσης τα ΣΕΔ δεν μπορούν να διασφαλίσουν ότι οι επιχειρήσεις παραγωγοί αποβλήτων θα αποδίδουν την εισφορά που είναι ενσωματωμένη στο προϊόν, διότι οι ίδιοι οι παραγωγοί αποβλήτων είναι βασικοί μέτοχοι των εταιρειών που λειτουργούν τα ΣΕΔ. Ο λύκος εκ φύσεως δεν μπορεί να φυλάξει τα πρόβατα. Επίσης, εφόσον πρόκειται για ιδιωτικές εταιρείες που λυμαίνονται τον ίδιο κοινωνικό πόρο, είναι απολύτως αναμενόμενο να υπάρχουν φαινόμενα άγριου ανταγωνισμού μεταξύ τους.

Ο ΕΟΑΝ δεν ασκεί ουσιαστικό έλεγχο στις επιδόσεις των ΣΕΔ, δεν έχει ούτε τους μηχανισμούς, ούτε τη δικαιοδοσία να ελέγξει σε όλες του τις πτυχές το πλήρως παραδομένο στους ιδιώτες κύκλωμα ανακύκλωσης.
Το Σύστημα μπλε κάδος της ΕΕΑΑ το οποίο υποδέχεται το 85% των ανακυκλώσιμων ανθίσταται σθεναρά στην εφαρμογή της διαλογής των ανακυκλώσιμων σε 4 ρεύματα και υπονομεύει τον Εθνικό Σχεδιασμό. Η καθαρότητα του υλικού του μπλε κάδου μετά βίας φθάνει το 60%.
Τα ΚΔΑΥ που έχουν εκχωρηθεί σε ιδιώτες συχνά – όπως έχει αποκαλυφθεί – λειτουργούν ως φερετζές για το «ξέπλυμα» σύμμικτων αστικών ή και βιομηχανικών αποβλήτων (όπως το ΚΔΑΥ Ασπροπύργου που έπιασε φωτιά το 2015 και καίει ακόμα σκορπίζοντας τοξικούς ρύπους στην περιοχή). Το δε Σύστημα «Ανταποδοτική» αμφισβητεί την αρμοδιότητα του ΕΟΑΝ να του ασκεί έλεγχο! Τελικά η μόνη σίγουρη ανακύκλωση, με την έννοια ότι τα υλικά ξαναμπαίνουν στην παραγωγή δεν είναι η «νόμιμη», αλλά η «παράνομη» που κάνουν οι ρακοσυλλέκτες. Ο νέος νόμος 4496/2017 για την ανακύκλωση - υποτίθεται πρωτοποριακός- άφησε ανέπαφο όλο αυτό το σαθρό σύστημα.

Σε σχέση με το τελευταίο συμβάν ανάμεσα στην «Ανταποδοτική Ανακύκλωση» και τον ΕΟΑΝ επισημαίνουμε τα εξής :
- Γιατί δεν δημοσιοποιούνται τα επιχειρησιακά σχέδια των ΣΕΔ ; Τι είναι αυτό στο επιχειρησιακό σχέδιο της «Ανταποδοτικής Ανακύκλωσης» που προβληματίζει τον ΕΟΑΝ;
- Τι ακριβώς περιλαμβάνει η καταγγελία της «Ανταποδοτικής Ανακύκλωσης» για σχέσεις μελών του ΔΣ του ΕΟΑΝ με το αντίπαλο ΣΕΔ της ΕΕΑΑ;

Μοναδική λύση, όπως προέκυψε από τις εργασίες του συνεδρίου είναι :

Η Διαλογή στην Πηγή σε τουλάχιστον τέσσερα ρεύματα (χαρτί, γυαλί, μέταλλο, πλαστικό) πρέπει να είναι βασική αρμοδιότητα των Δήμων και να γίνεται σε αποκεντρωμένες υποδομές όπου ο δημοτικός και κοινωνικός έλεγχος είναι εφικτός . Για να μπορέσουν οι Δήμοι να ασκήσουν αυτό το ρόλο πρέπει :
  • Να χρηματοδοτηθούν γενναία από το κεντρικό κράτος το οποίο πρέπει να αναπροσανατολίσει τις χρηματοδοτήσεις (π.χ. Επιχειρησιακό Περιβάλλοντος) στην κατεύθυνση της αποκεντρωμένης δημοτικής διαχείρισης και όχι σε μεγάλες ιδιωτικές εγκαταστάσεις επεξεργασίας σύμμικτων
  • Να τους δοθεί η θεσμική δυνατότητα να πουλούν εύκολα τα ανακυκλώσιμα και να έχουν έσοδα
  • Να γίνουν πολεοδομικές ρυθμίσεις που αφορούν τις χρήσεις γης ώστε να χωροθετούνται εύκολα υποδομές διαχείρισης
  • Να λυθούν τα προβλήματα των αρμοδιοτήτων και να υπάρξουν κεντρικές οριζόντιες ρυθμίσεις που θα επιμορφώσουν το προσωπικό των Δήμων και θα παράξουν εξειδικεύσεις και πρότυπους κανονισμούς για την εφαρμογή των τοπικών σχεδίων
Ο κοινωνικός πόρος της ανακύκλωσης να εισπράττεται από το κράτος και να αποδίδεται σε έναν ενιαίο δημόσιο φορέα ο οποίος θα έχει σκοπό την ανάπτυξη δράσεων και υποδομών ανακύκλωσης.
Οι Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις μπορούν να συμβάλλουν στα συστήματα αποκεντρωμένης διαχείρισης. Να αξιοποιηθούν οι ρακοσυλλέκτες είτε βοηθούμενοι να δημιουργήσουν νόμιμες επιχειρήσεις, είτε με άλλες μορφές (π.χ. προσλήψεις) που θα σέβονται την υγεία και την αξιοπρέπειά τους.
Αθήνα 4.07.2019



1 σχόλιο:

  1. Κυριοι η μονη λυση για την ανακυκλωση ειναι η εξης.Τα ΚΔΑΥ στους συνδεσμους της περιοχης,ο καθε δημος οσο περισοτερο ανακυκλωνη τοσο λιγοτερο θα πληρωνει στους ΧΥΤΑ για τα απορριμματα του,ο δε ΚΔΑΥ θα εχει την υποχρεωση να διαθετει τα ανακυκλωσιμα και συμφωνα με την τιμη που θα πετυχει αναλογα θα αυξομειωνη την τιμη για τα απορριμματα των δημων ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ

    ΑπάντησηΔιαγραφή