Δευτέρα, 15 Απριλίου 2019

Απάντηση του υποψήφιου Δημάρχου Αθηναίων Γιάννη Τσιρώνη


Απαντήσεις του υποψήφιου Γιάννη Τσιρώνη στις ερωτήσεις που υποβάλαμε  για τη διαχείριση των απορριμμάτων στις υποψήφιες παρατάξεις για την Περιφέρεια Αττικής και το Δήμο της Αθήνας

1.    Η περιοχή Α. Λιοσίων - Φυλής υποδέχεται, για 50 χρόνια σχεδόν, τα απορρίμματα της Αττικής. Στην παλιά χωματερή και στο ΧΥΤΑ έχουν ταφεί πάνω από 150 εκατομμύρια τόνοι και έχουν χαρακτηριστεί -από την επιτροπή αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου- «μνημείο περιβαλλοντικού χάους, αρρώστιας και ανθρώπινου πόνου για τις 3 επόμενες γενιές».  Η χωρητικότητα του ΧΥΤΑ Φυλής εξαντλείται τους πρώτους μήνες του 2020.
Συμφωνείτε με το αίτημα να μη γίνει καμία νέα επέκταση του ΧΥΤΑ και να κλείσει άμεσα η εγκατάσταση της Φυλής;

Η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι αυτονόητη: Η εγκατάσταση της Φυλής πρέπει να κλείσει άμεσα ως ΧΥΤΑ ή και ΧΥΤΥ. Μπορούν να παραμείνουν οι εγκαταστάσεις κομποστοποίησης για καφέ κάδο και πράσινα και να αξιοποιηθούν κάποιες εγκαταστάσεις αποκλειστικά για προδιαλεγμένα ανακυκλώσιμα που δεν θα αφήνουν υπόλειμμα για ταφή.
Η τοπική κοινωνία της Δυτικής Αττικής μπορεί να αποφασίσει εάν επιπροσθέτως θα συνεχίσει να λειτουργεί αποκλειστικά ως ΧΥΤΥ για την Δυτική Αττική ή θα πρέπει να βρεθεί και στην Δυτική Αττική εναλλακτικός χώρος. Ωστόσο το ερώτημα είναι λαθεμένο εάν δεν απαντηθεί πρώτα το πού θα γίνει η διαχείριση των σύμμικτων απορριμμάτων που καταλήγουν σήμερα στην Φυλή. Θα επαναλάβουμε το μοντέλο του Πύργου Ηλείας, όπου απλά μετατράπηκε σε ανεξέλεγκτη χωματερή η ίδια η πόλη, τα σχολεία τα νοσοκομεία, οι πλατείες και οι δρόμοι της; Η εμπειρία από τον Πύργο, την Τρίπολη ή την Κέρκυρα δεν αποδεικνύει ότι εάν η πόλη γίνει χωματερή, οι πολίτες θα αναγκαστούν να μην παράγουν σύμμικτα. Η ανακύκλωση όπως θα αναπτύξω παρακάτω στηρίζεται σε ορθό σχεδιασμό και ενημέρωση και όχι σε ένα περιβαλλοντικό Αρμαγεδδώνα Το σωστό λοιπόν ερώτημα δεν είναι το εάν πρέπει να κλείσει η Φυλή με την αυτονόητη απάντηση ΝΑΙ, αλλά το πώς θα κλείσει η Φυλή.

2.    Σήμερα, το 98% του συνόλου των αστικών στερεών αποβλήτων (ΑΣΑ) της Αττικής οδηγούνται στηΔυτική Αττική. Από αυτά, το 95,5% οδηγείται στην εγκατάσταση της Φυλής και το 88% καταλήγει στο χώρο ταφής (ΧΥΤΑ).
Συμφωνείτε ότι πρέπει να υπάρξει αναλογικός επιμερισμός των βαρών της διαχείρισης των απορριμμάτων -με χωροταξικά και πληθυσμιακά κριτήρια; Αν ναι, συμφωνείτε με τη δημιουργία αποκεντρωμένων υποδομών διαχείρισης των υπολειμματικών σύμμεικτων απορριμμάτων και νέων χώρων υγειονομικής ταφής του υπολείμματος (ΧΥΤΥ) της επεξεργασίας;

Φυσικά και συμφωνώ, ότι κάθε δήμος ή ενότητα δήμων θα πρέπει να αποφασίσουν με δημοκρατικό διάλογο το πού θα καταλήγουν τα σύμμικτα απορρίμματα τους, εντός των ορίων τους Δυστυχώς ο διάλογος για αυτό το ζήτημα γίνεται πάντα με την λογική «Not in my backyard». Πρόσφατα στην Σαντορίνη αντέδρασα σε μία συνάντηση «προοδευτικού και οικολογικά ευαίσθητού κινήματος», που αντιδρά στην χωροθέτηση ΧΥΤΗ στο Μεγαλοχώρι. Η ένσταση μου είναι ότι και αυτό το κίνημα, όπως και όλα τα άλλα στην Αττική δεν αγωνίζονται για μία χωροθέτηση, αλλά αντιδρούν σε οποιαδήποτε πρόταση, αποφεύγοντας να προτείνουν εναλλακτική. Κινήματα που δεν αντιπροτείνουν άμεσες λύσεις, δεν μπορώ να τα δεχθώ ως προοδευτικά, περιβαλλοντικά ή οικολογικά. Δεν είναι λογικό να συγκρουόμαστε με τα ΜΑΤ στο Τεμπλόνι και την Λευκίμμη, αλλά να ανεχόμαστε το να γίνει η ίδια η Κέρκυρα χωματερή ή να ανεχόμαστε τον παράνομο ΧΑΔΑ της Σαντορίνης 500 μέτρα από την πόλη πάνω στην Καλντέρα!    

3.    Το ισχύον Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) ορίζει ότι: «Μέθοδοι θερμικής ανάκτησης ενέργειας δευτερογενών στερεών καυσίμων, όπως η καύση, η αεριοποίηση, η πυρόλυση, η αεριοποίηση Plasma κ.ά. θεωρούνται διεργασίες υψηλής περιβαλλοντικής όχλησης και βάσει της αρχής της προφύλαξης δεν ενδείκνυνται από τον παρόντα σχεδιασμό. Ως εκ τούτου, τεχνικές που παράγουν RDF/SRF δεν ενδείκνυνται για την επεξεργασία των απορριμμάτων καθότι απομακρύνουν υλικά που πρέπει να οδεύουν προς ανακύκλωση».
Πώς αντιμετωπίζετε την προσπάθεια επαναφοράς στο προσκήνιο και υιοθέτησης πρακτικών καύσης των απορριμμάτων; Ποιες νομίζετε ότι θα είναι επιπτώσεις στο περιβάλλον και στο τελικό κόστος των υπηρεσιών διαχείρισης των απορριμμάτων;

Υπήρξα ο πολιτικός προϊστάμενος της σύνταξης του ισχύοντος ΕΣΔΑ, οπότε είναι αυτονόητο ότι αγωνίστηκα για την παραπάνω φράση και είμαι περήφανος που επιβλήθηκε στο ΕΣΔΑ. Ωστόσο οφείλω να επισημάνω το τι λέει η παραπάνω φράση, για να αποφύγουμε την παρερμηνεία της. Η φράση επισημαίνει ότι οι μέθοδοι ενεργειακής αξιοποίησης δεν ενδείκνυνται για τα ανακυκλώσιμα υλικά (πλαστικά, χαρτί, βιοαποδομήσιμα). Ωστόσο, ακόμα και εάν η πρόληψη, η επαναχρησιμοποίηση και η ανακύκλωση αγγίξει το απόλυτο, πάντα υπάρχει ένα υπόλειμμα που στην ιδανική κατάσταση θα είναι τουλάχιστον 10%. Ένα απλό παράδειγμα είναι ένα κατεστραμμένο αθλητικό παπούτσι με πολλά διαφορετικά συγκολλημένα οργανικά υλικά. Για τέτοια υλικά η ενεργειακή αξιοποίηση προηγείται ως ποιότητα διαχείρισης της ταφής. Με απλά λόγια η περιβαλλοντική όχληση της ταφής είναι μεγαλύτερη από αυτή της ενεργειακής αξιοποίησης.
Αυτό που επιτάσσει λοιπόν το ΕΣΔΑ είναι να προτάσσει στην πυραμίδα διαχείρισης την πρόληψη, την επανάχρηση και την ανακύκλωση σε βάρος της ενεργειακής αξιοποίησης για λόγους περιβαλλοντικούς, αλλά και οικονομικούς, αφού οι μέθοδοι αυτές είναι ακριβές. Δεν προτάσσει όμως την ταφή για το τελικό υπόλειμμα που δεν είναι ποτέ μηδενικό! Ούτε η ταφή είναι οικονομικά πιο συμφέρουσα, αφού η αξία γης που καταστρέφεται για να γίνει ο ΧΥΤΥ ή υποβαθμίζεται επειδή γειτνιάζει με ΧΥΤΥ είναι πολλαπλάσια.
Ενώ λοιπόν έργα ενεργειακής αξιοποίησης συμμίκτων δεν είναι συμβατά με το ΕΣΔΑ, αυτό δεν ισχύει για το υπόλειμμα.
Διαφωνώ λοιπόν με την δαιμονοποίηση του RDF και της χρήσης του στην τσιμεντοβιομηχανία, όπως και των fake news ότι δήθεν η χρήση του προκαλεί έκλυση διοξινών. Ένα υγιές περιβαλλοντικό κίνημα πρέπει να διαδίδει αλήθειες, γιατί η δημοκρατία στηρίζεται στην ορθή ενημέρωση του πολίτη. Οι θερμοκρασίες παραγωγής τσιμέντου αποκλείουν την δημιουργία διοξινών. Η παραγωγή τσιμέντου επιβάλει την χρήση οργανικού υπολείμματος που ενσωματώνεται στο προϊόν. Είναι λοιπόν παράλογο να ανεχόμαστε στην τσιμεντοβιομηχανία την χρήση pet coke που είναι υπόλειμμα πετρελαίου, και την ίδια ώρα να δημιουργούμε ΧΥΤΥ για να θάψουμε το μη ανακυκλώσιμο υπόλειμμα των αστικών αποβλήτων.

4.    Κατά γενική ομολογία, τα τοπικά (δημοτικά) σχέδια διαχείρισης απορριμμάτων (ΤΟΣΔΑ) παραμένουν ανεφάρμοστα. Ιδιαίτερα σε ότι αφορά τοπικές δημοτικές υποδομές προδιαλογής υλικών (ανακυκλώσιμων, οργανικών), οι οποίες αποτελούν προϋπόθεση για την επίτευξη των υψηλών στόχων (53%, για την Αττική) προδιαλογής, μέχρι το 2020.
Σε ποιους παράγοντες αποδίδετε τη μη εφαρμογή των τοπικών σχεδίων και τι θεωρείτε απαραίτητο για να υπάρξει μια ριζική αντιστροφή του φαινομένου;

Στην έλλειψη πολιτικής βούλησης των δημοτικών αρχών, που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τα ΑΣΑ ως κάτι βρώμικο που πρέπει να πληρώσουμε για να το ξεφορτωθούμε. Σε αυτή την έλλειψη βούλησης ας προσθέσουμε και την κεκτημένη ταχύτητα πολιτικών δεσμεύσεων προς εργολάβους. Υπήρξαν έργα προγραμματισμένα όπως το ΣΔΙΤ Πελοποννήσου αλλά και προφορικές υποσχέσεις. Είτε λοιπόν οι δημοτικοί άρχοντες από άγνοια δεν έχουν εκπονήσει έναν οδικό χάρτη για το πώς θα πάμε από το 13% στο 53%, είτε έχουν κρυφές δεσμεύσεις και προσπαθούν να τις βολέψουν εκβιάζοντας τους δημότες ότι τα σκουπίδια θα μείνουν στους δρόμους. Για παράδειγμα δεν έχουν ακόμα λειτουργήσει τα Κέντρα Εκπαίδευσης Ανακύκλωσης Διαλογής στην Πηγή (ΚΑΕΔΥΣΠ) που προβλέπει το ΕΣΔΑ, που είναι ελαχίστου κόστους και αναγκαία για να ενημερωθούν οι δημότες.

Βαριά ευθύνη έχουν τα ΣΣΕΔ που είχαν μάθει να μετατρέπουν τα αποθεματικά τους σε μισθούς golden boys χωρίς καμία δέσμευση αποτελέσματος.

Υπάρχουν και προκαταλήψεις: Πρόσφατα σε επίσημη σύσκεψη στην περιφέρεια Αττικής άκουσα «κορυφαία» επιστήμονα του χώρου να προτρέπει δημάρχους να κομποστοποιούν μόνο τα πράσινα γιατί η κομποστοποίηση των τροφών …βρωμάει.
Της απάντησα ότι λειτουργώ κομποστοποιητή σπίτι μου και πρέπει να βάλει κάποιος το κεφάλι του μέσα για να ενοχληθεί, αλλά ήταν ο λόγος μου ενάντια στον δικό της. Ας αναλογιστούμε ότι συζήτηση αφορούσε κομποστοποιητή που θα εγκαθίστατο στο ΧΕΥ Κατεχάκη που απέχει εκατοντάδες μέτρα από οποιοδήποτε δομημένο χώρο. Παρ’ όλα αυτά οι δήμαρχοι προτίμησαν να μην ρισκάρουν αντιδράσεις και αποφάσισαν να στέλνουν μόνο πράσινα.

Όλοι όσοι έχουν θέσεις ευθύνης, δυστυχώς κρύβονται πίσω από το μύθευμα της αδιαφορίας των πολιτών. Οι Έλληνες δεν διαφέρουν σε τίποτα από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους. Εάν υπάρξει σωστός σχεδιασμός και ενημέρωση θα ανταποκριθούν, ιδιαίτερα εάν τα ανταποδοτικά τέλη ανασχεδιαστούν στην κατεύθυνση πληρώνω όσο πετάω.

5.    Θεσμικοί παράγοντες (κυβερνητικά και αυτοδιοικητικά στελέχη) και επιχειρηματικά συμφέροντα προωθούν τη λογική της εκχώρησης -συνολικής ή μερικής- των υπηρεσιών διαχείρισης των απορριμμάτων στον ιδιωτικό τομέα.
Ποια είναι η δική σας θέση;  Συμφωνείτε ότι πρέπει να διασφαλιστεί η δημόσια – κοινωνική διαχείριση των απορριμμάτων;  Αν ναι, με ποιο τρόπο;

Τα απορρίμματα ανήκουν στους πολίτες και στον δήμο, οπότε κάθε κερδοσκοπία απλά επιβαρύνει τον δημότη. Αυτό δεν σημαίνει ότι τμήματα της διαχείρισης δεν μπορούν να ανατεθούν σε ιδιώτες, εάν ο δήμος δεν έχει την αναγκαία υποδομή. Το πιο απλό παράδειγμα που συμβαίνει και σήμερα είναι η περισυλλογή που σε πολλούς δήμους ανατίθεται σε εργολάβο, αφού το μέγεθος του δήμου, ή η εποχικότητα λόγω τουρισμού δεν επιτρέπει την αγορά απορριμματοφόρων και την πρόσληψη μόνιμου προσωπικού. Ακόμα όμως και σε αυτές τις περιπτώσεις η διαχείριση ανήκει στον δήμο, ώστε να υπάρχει δημόσιος έλεγχος.
Σε κάθε περίπτωση, είτε τμήματα του έργου περισυλλογής ανατίθενται σε ιδιώτη, είτε στους μόνιμους υπαλλήλους ενός δήμου, ο δήμος οφείλει να λογοδοτεί για το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και τη σχέση κόστους/οφέλους. Δυστυχώς έχουμε κακά παραδείγματα και από ιδιωτικές αναθέσεις, αλλά και από δημόσια διαχείριση.

Ιδιωτικά είναι και τα ΣΣΕΔ, αφού τα ιδρύουν οι ιδιωτικές εταιρίες που παράγουν ανακυκλώσιμα υλικά. Το γεγονός αυτό είχε οδηγήσει σε μία σοβαρή παρερμηνεία: Τα ΣΣΕΔ είχαν γίνει ανεξέλεγκτα και διαχειρίζονταν τα έσοδα τους χωρίς καμία λογοδοσία. Στον νέο νόμο για την ανακύκλωση το τέλος ανακύκλωσης θεωρείται δημόσιος πόρος και τα ΣΣΕΔ λογοδοτούν αυστηρά στον ΕΟΑΝ για το πώς διαχειρίζονται αυτόν τον πόρο.

Στο νέο ΕΣΔΑ θεσπίσαμε, παρά τις σθεναρές αντιδράσεις, και τον ρόλο της Κοινωνικής Αλληλέγγυας Οικονομίας, που μπορεί να αναλάβει σημαντικά τμήματα στην ενημέρωση, την συλλογή ανακυκλώσιμων υλικών όπου ο δήμος δεν έχει μόνιμες υποδομές. Μία ΚΟΙΝΣΕΠ άνεργων ανθρώπων ιδιαίτερα από ευάλωτες ομάδες που συλλέγει πόρτα-πόρτα χαρτί, γυαλί ή αλουμίνια σε συνεννόηση με κάποιες πολυκατοικίες ή καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, μπορεί να απογειώσει την ανακύκλωση, αλλά αυτό δεν αναιρεί τον δημόσιο χαρακτήρα της διαχείρισης απορριμμάτων.




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου