Παρασκευή, 19 Απριλίου 2019

Απαντήσεις της περιφερειάρχη Αττικής Ρένας Δούρου


Απαντήσεις της περιφερειάρχη Αττικής Ρένας Δούρου, στις ερωτήσεις για τη διαχείριση των απορριμμάτων στις υποψήφιες παρατάξεις για την Περιφέρεια Αττικής και το Δήμο της Αθήνας

1.    Η περιοχή Α. Λιοσίων - Φυλής υποδέχεται, για 50 χρόνια σχεδόν, τα απορρίμματα της Αττικής. Στην παλιά χωματερή και στο ΧΥΤΑ έχουν ταφεί πάνω από 150 εκατομμύρια τόνοι και έχουν χαρακτηριστεί -από την επιτροπή αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου- «μνημείο περιβαλλοντικού χάους, αρρώστιας και ανθρώπινου πόνου για τις 3 επόμενες γενιές».  Η χωρητικότητα του ΧΥΤΑ Φυλής εξαντλείται τους πρώτους μήνες του 2020.
Συμφωνείτε με το αίτημα να μη γίνει καμία νέα επέκταση του ΧΥΤΑ και να κλείσει άμεσα η εγκατάσταση της Φυλής;


Η σημερινή διοίκηση έχει αλλάξει το θεσμικό πλαίσιο της διαχείρισης των απορριμμάτων που θα έπρεπε να είχε αλλάξει τουλάχιστον δέκα χρόνια πριν. Πλέον το νέο Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης των Αποβλήτων της Αττικής, προωθεί την εφαρμογή των αρχών της κυκλικής οικονομίας, της αποκέντρωσης, της εγγύτητας, της ανακύκλωσης. Θέτει στόχο την  ανακύκλωση στην πηγή 50% ενώ το υπόλοιπο, σε συνεργασία με τους δήμους, θα οδηγείται  για επεξεργασία, στο πλαίσιο δίκαιης χωροταξικής κατανομής, σε μικρής δυναμικότητας αποκεντρωμένες εγκαταστάσεις, με ταυτόχρονη αξιοποίηση ανενεργών λατομείων.  Με τον προηγούμενο ΠΕΣΔΑ, η πρόβλεψη για ανακύκλωση στην πηγή ήταν σχεδόν μηδενική, οι απαιτούμενες εγκαταστάσεις είχαν διπλάσια δυναμικότητα (και προφανώς υπερδιπλάσιο κόστος) και η χωροθέτηση τους περιοριζόταν σε 3 μόνο θέσεις (Φυλή, Γραμματικό, Κερατέα). Πλέον η Αττική διαθέτει έναν ΠΕΣΔΑ φιλικό στο περιβάλλον, με έμφαση στην ανακύκλωση στην πηγή και με σαφώς μικρότερο προϋπολογισμό για την κατασκευή των έργων σε σχέση με τον προηγούμενο σχεδιασμό.

Σύμφωνα με το νέο Περιφερειακό σχεδιασμό  περίπου το 52% των ΑΣΑ τα διαχειρίζονται οι  Δήμοι (ανάκτηση από διαλογή στην πηγή)  σύμφωνα με τα τοπικά τους σχέδια ενώ το υπόλοιπο 48% πρόκειται να προωθείται για περαιτέρω επεξεργασία σε μικρής κλίμακας Μονάδες Επεξεργασίας (ΜΕΑ – ΜΕΒΑ) από όπου θα προκύπτει μια επιπλέον ανάκτηση της τάξεως του 26% πριν καταλήξει για διάθεση το εναπομείναν 22%  στους τρεις ΧΥΤΥ:
·      Δ. Αττικής (275.000 tn/έτος)
·      Ν. Αττικής (115.000 tn/έτος) και
·      Β.Α.  Αττικής (23.000 tn/έτος)
που προβλέπονται από τον ΠΕΣΔΑ. Ο  νέος Περιφερειακός Σχεδιασμός Διαχείρισης Αποβλήτων δεν προβλέπει κανένα έργο επέκτασης στον ήδη υπάρχον ΧΥΤΑ Άνω Λιοσίων.

2.    Σήμερα, το 98% του συνόλου των αστικών στερεών αποβλήτων (ΑΣΑ) της Αττικής οδηγούνται στηΔυτική Αττική. Από αυτά, το 95,5% οδηγείται στην εγκατάσταση της Φυλής και το 88% καταλήγει στο χώρο ταφής (ΧΥΤΑ).
Συμφωνείτε ότι πρέπει να υπάρξει αναλογικός επιμερισμός των βαρών της διαχείρισης των απορριμμάτων -με χωροταξικά και πληθυσμιακά κριτήρια; Αν ναι, συμφωνείτε με τη δημιουργία αποκεντρωμένων υποδομών διαχείρισης των υπολειμματικών σύμμεικτων απορριμμάτων και νέων χώρων υγειονομικής ταφής του υπολείμματος (ΧΥΤΥ) της επεξεργασίας;  

Ο εγκεκριμένος από τον Δεκέμβριο του 2016 ΠΕΣΔΑ είναι δομημένος στο πνεύμα της ερώτησής σας, καθώς στοχεύει σε μία δίκαιη χωροταξικά κατανομή της ευθύνης διαχείρισης των απορριμμάτων. Είναι η πρώτη φορά που Περιφερειακός Σχεδιασμός λαμβάνει υπόψη του τις αρχές της κυκλικής οικονομίας, της Διαλογής στην Πηγή, της μείωσης του όγκου, της ανακύκλωσης, της επανάχρησης, της κομποστοποίησης, στην κατεύθυνση μιας οικονομικά και οικολογικά δίκαιης και βιώσιμης πολιτικής διαχείρισης.

3.    Το ισχύον Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) ορίζει ότι: «Μέθοδοι θερμικής ανάκτησης ενέργειας δευτερογενών στερεών καυσίμων, όπως η καύση, η αεριοποίηση, η πυρόλυση, η αεριοποίηση Plasma κ.ά. θεωρούνται διεργασίες υψηλής περιβαλλοντικής όχλησης και βάσει της αρχής της προφύλαξης δεν ενδείκνυνται από τον παρόντα σχεδιασμό. Ως εκ τούτου, τεχνικές που παράγουν RDF/SRF δεν ενδείκνυνται για την επεξεργασία των απορριμμάτων καθότι απομακρύνουν υλικά που πρέπει να οδεύουν προς ανακύκλωση».
Πώς αντιμετωπίζετε την προσπάθεια επαναφοράς στο προσκήνιο και υιοθέτησης πρακτικών καύσης των απορριμμάτων; Ποιες νομίζετε ότι θα είναι επιπτώσεις στο περιβάλλον και στο τελικό κόστος των υπηρεσιών διαχείρισης των απορριμμάτων;

Σύμφωνα με τον Εθνικό Σχεδιασμό (ΕΣΔΑ), η καύση δεν περιλαμβάνεται μεταξύ των αποδεκτών πρακτικών. Ο εγκεκριμένος Περιφερειακός Σχεδιασμός είναι πλήρως ευθυγραμμισμένος με τον ΕΣΔΑ.

4.    Κατά γενική ομολογία, τα τοπικά (δημοτικά) σχέδια διαχείρισης απορριμμάτων (ΤΟΣΔΑ) παραμένουν ανεφάρμοστα. Ιδιαίτερα σε ότι αφορά τοπικές δημοτικές υποδομές προδιαλογής υλικών (ανακυκλώσιμων, οργανικών), οι οποίες αποτελούν προϋπόθεση για την επίτευξη των υψηλών στόχων (53%, για την Αττική) προδιαλογής, μέχρι το 2020.
Σε ποιους παράγοντες αποδίδετε τη μη εφαρμογή των τοπικών σχεδίων και τι θεωρείτε απαραίτητο για να υπάρξει μια ριζική αντιστροφή του φαινομένου;

Το στοίχημα της αλλαγής στην πολιτική διαχείρισης των απορριμμάτων, κερδίζεται μόνο με την προϋπόθεση της αλλαγής των νοοτροπιών. Είναι μια μάχη που κερδίζεται καταρχήν στο μυαλό των πολιτών. Στην κατεύθυνση αυτή απαιτείται συστράτευση και των δύο βαθμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Προς το παρόν, παρά το γεγονός ότι η Περιφέρεια Αττικής έχει προσφέρει κάθε αρωγή και στήριξη στους Δήμους (π.χ. για την εκπόνηση των Τοπικών τους Σχεδίων Διαχείρισης, συνεργασία με Δήμους για το Πρόγραμμα Ανακύκλωσης Χαρτιού “Έλα στον Κύκλο μας”, κ.α.), οι τελευταία, στη συντριπτική τους πλειοψηφία δεν ενεργοποιούνται στην κατεύθυνση αλλαγής νοοτροπίας και πολιτικής διαχείρισης των απορριμμάτων. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η έλλειψη ενδιαφέροντος των Δημων για τη χωριστή συλλογή κλαδεμάτων, παρά τις επανειλημμένες αποφάσεις της ΕΕ του ΕΔΣΝΑ, καθώς µε την υπ’ αρ. 350/16 απόφαση της Ε.Ε από την 1η Οκτωβρίου του 2016, οι Δήμοι έπρεπε να οδηγούν τα καθαρά κλαδοδέματα ατελώς στο ΕΜΑΚ προκειμένου αυτά να μετατραπούν σε εδαφοβελτιωτικό εδάφους (λίπασμα) και να µην οδηγούνται στον ΧΥΤΑ µε όλες τις αρνητικές επιπτώσεις.

Γενικότερα, οι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την εφαρμογή ή μη ενός Τοπικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων εντοπίζονται στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική κατάσταση που βρίσκεται ο εκάστοτε Δήμος.

Συγκεκριμένα παρατηρείται κυρίως:
1.    Έλλειψη πολιτικής βούλησης των διοικήσεων των Δήμων για την λήψη των ανάλογων αποφάσεων, καθώς το ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων δεν θεωρείται ότι αποφέρει εκλογικά οφέλη.
2.    Έλλειψη οικονομικών πόρων για την ανάπτυξη υποδομών.
3.    Κοινωνικές αντιδράσεις - Κοινωνική δυσπιστία για τις ενέργειες του κράτους – δικαιολογημένες απόλυτα λόγω των πεπραγμένων των προηγούμενων διοικήσεων και της γενικευμένης απαξίωσης της πολιτικής.
Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω και θεωρώντας ως αδιαμφησβήτητο  ότι όλες οι ριζικές αλλαγές σε παγκόσμιο επίπεδο έχουν προέλθει από την βάση προς την κορυφή,  θεωρούμε ότι η ενεργοποίηση των πολιτών αποτελεί την λύση που θα επιφέρει την ριζική αναστροφή της υπάρχουσας κατάστασης. Θα είναι ο παράγοντας που θα υποχρεώσει τις διοικήσεις να αλλάξουν ρότα.

Συγκεκριμένα, απαιτείται η ανάπτυξη συντονισμένων ενεργειών και σχεδίου από την Κεντρική Διοίκηση του Κράτους για την ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και ενεργοποίηση των πολιτών, οι οποίοι με την σειρά τους θα ασκήσουν πιέσεις προς την πολιτική ηγεσία του εκάστοτε φορέα προκειμένου να καμφθεί η πολιτική αδράνεια. Οι ενέργειες αυτές θα επιφέρουν με την σειρά τους την ανακατεύθυνση των  ανάλογων οικονομικών πόρων προς την ανάπτυξη υποδομών για την εφαρμογή των ΤΣΔΑ.

5.    Θεσμικοί παράγοντες (κυβερνητικά και αυτοδιοικητικά στελέχη) και επιχειρηματικά συμφέροντα προωθούν τη λογική της εκχώρησης -συνολικής ή μερικής- των υπηρεσιών διαχείρισης των απορριμμάτων στον ιδιωτικό τομέα.
Ποια είναι η δική σας θέση;  Συμφωνείτε ότι πρέπει να διασφαλιστεί η δημόσια – κοινωνική διαχείριση των απορριμμάτων;  Αν ναι, με ποιο τρόπο;

Ο εγκεκριμένος ΠΕΣΔΑ αποτυπώνει εμπράκτως την άποψή μας, η οποία εναρμονίζεται πλήρως με τις αρχές της κυκλικής οικονομίας και της ανακύκλωσης, της αποκέντρωσης, της εγγύτητας, στο πλαίσιο μιας νέας, οικονομικά και κοινωνικά, δίκαιης και βιώσιμης διαχείρισης των απορριμμάτων, με διασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα. Γιατί η δημόσια υγεία και η προστασία του περιβάλλοντος αποτελούν πρωταρχικό μας μέλημα. Επίσης ο δημόσιος χαρακτήρας δεν επιφέρει επιπλέον οικονομική επιβάρυνση στον δημότη.

Και μια τελευταία παρατήρηση αναφορικά με το έργο που έχει υλοποιήσει η Περιφέρεια Αττικής επιλύοντας το χρόνιο πρόβλημα των υγρών αποβλήτων της Αττικής. Συγκεκριμένα η Περιφέρεια, μέσω του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος και του ΕΣΠΑ, χρηματοδοτεί τα κρίσιμα έργα που έπρεπε να είχαν γίνει πριν από χρόνια, λύνοντας το χρόνιο πρόβλημα των υγρών αποβλήτων της Ανατολικής Αττικής.

Χρηματοδοτούνται έργα αποχέτευσης στα Γλυκά Νερά, προϋπολογισμού 22 εκατομμυρίων (το έργο ξεκινά σε έναν μήνα), στην Παλλήνη, προϋπολογισμού 58 εκατομμυρίων (το έργο έχει ήδη δημοπρατηθεί), στη Ραφήνα, προϋπολογισμού 240 εκατομμυρίων, και στον Μαραθώνα, προϋπολογισμού 120 εκατομμυρίων (το έργο είναι σε φάση δημοπράτησης). Πρόκειται συνολικά για έργα προϋπολογισμού 450 εκατομμυρίων.



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου